عامل دوام خانواده در قرآن!

ساخت وبلاگ

 

ببخشید و رهایش کنید

 

تنها چیزی که می تواند اختلافات مهم زن و شوهر را مانند اختلافات مالی، غریزی، علمی، فرهنگی، و اختلافات ناشی از دخالت دیگران را حل کند؛ گذشت و اغماض است.

 

 


 

 

اختلاف در خانواده ها مخصوصاً بین زن و مرد امری کاملا طبیعی است. محال است مرد و زنی مانند یکدیگر فکر کنند. زیرا هر کدام در خانواده ای جداگانه بزرگ شده اند، دارای شخصیتی خاص، عقاید و افکاری مخصوص خود و صفاتی که در اثر وراثت یا تمرین بدست آورده و بر آن عادت نموده اند، می باشند. بنابراین مرد یا زن نباید انتظار داشته باشند که طرف متقابل مانند آنها فکر کند و دقیقا مطابق نظر آنها عمل نماید.

با وجود این تفاوت های طبیعی، اختلاف در بین زن و مرد امری عادی است و هیچ زن و مردی نمی توانند در روی زمین همسرانی با صد در صد اتحاد سلیقه پیدا نمایند. و با توجه به این اختلاف ها، تنها گذشت و اغماض است که می تواند خانواده را آرام و در مسیر رشد و تعالی موفق بدارد.

هنگامی که ناهنجاری های درون خانواده ها ریشه یابی می گردد، این نتیجه حاصل می شود که در هر صورت کوتاهی و قصور از جانب یکی از افراد خانواده صورت گرفته است، ولی افراد دیگر حاضر به گذشت از خطای او نبوده اند. لذا به یک ناهنجاری خانوادگی مبدل شده است. این اصل تربیتی در خانواده آنقدر مهم و کارساز است که گاه متخصصان امور خانواده رعایت آن را مهم ترین و اساسی ترین اصل ایجاد آرامش در خانواده می دانند.

دکتر مصطفوی در این زمینه می گوید: ‌‌‌‌‌‌(اگر از من بپرسند از میان توصیه هایی که اسلام به زن و شوهر نموده است، کدامیک در درجه اول قراردارد می گویم: گذشت و اغماض). تنها چیزی که می تواند اختلافات مهم زن و شوهر را مانند اختلافات مالی، غریزی، علمی، فرهنگی، و اختلافات ناشی از دخالت دیگران را حل کند”¹ گذشت و اغماض ”است.(1) 

گاه دیده می شود برای ما رعایت این اصل، یعنی گذشت از خطای دیگران کاری بسیار سخت و غیر ممکن به نظر می رسد در حالی که این صفت عالی از درون انسان سرچشمه می گیرد و از الطاف ویژه خداوند مهربان به بندگان خویش است. و در نتیجه رعایت آن غیرممکن نخواهد بود. ”لا یکلف الله نفسا الا وسعها ”(2)

شاید بگوییم اجرای سه مرحله ”‌عفو”‌؛ ”‌صفح”‌؛ و ”‌غفر”‌؛ در این روش قرآنی از عهده اولیاء برمی آید، چرا که ما همواره این نوع برخورد را از اهل بیت (علیهم السلام) و بزرگان دین دیده ایم و ما نمی توانیم. در جواب خواهیم گفت: اگر در این روش قرآنی، حتی مرحله اول، یعنی فرو بردن خشم خود و گذشت از خطای دیگران، را بتوانیم در خانواده اجرا نماییم آرامش و سعادت خانواده ما تضمین خواهد شد

 

انسان وجودش با کرامت عجین بوده است ”لقد کرمنا بنی آدم ”(3) بزرگواری و بزرگ منشی صفتی است که خداوند متعال در وجود ما به ودیعت نهاده است. از لوازم این صفت الهی گذشت و عفو نسبت به دیگران می باشد. نقطه مقابل این خصیصه، روش مقابله به مثل و انتقام و سیاست ضربه در برابر ضربه است که تحت عنوان ”کودک منشی” از آن یاد می شود. گذشت از پایه های رفیع ”خانواده متعادل” است.

 

خانواده متعادل به معنی خانواده بی عیب و نقص نیست بلکه شیوه برخورد آنها با نقص و کاستی طرف مقابل شیوه ای مطلوب و انسانی و اصلاح گرانه است به گونه ای که با وجود مشکلات، روح تعادل بر خانواده حاکم است. (4)

این قانون کلی است که همه انسان ها، به جز معصومین(علیهم السلام) بین 20 تا 30 درصد دارای خطا و اشتباه می باشند، پس همان گونه که ما دوست داریم دیگران از عیوب ما بگذرند ما هم باید گذشت از دیگران را تمرین نماییم تا این صفت پسندیده در وجود ما به صورت ”ملکه” در آید. چرا که عیب جویی و عیب گویی به راحتی شادکامی و نشاط را از زندگی بیرون نموده و جوی آکنده از دشمنی و کینه را بر خانواده حاکم می نماید.

خشم

 

در قرآن کریم بر این اصل بسیار تاکید شده است. به عنوان نمونه در سوره آل عمران وقتی صفات متقین را بیان می کند می فرماید: ”والکاظمین الغیظ و العافین عن الناس و الله یحب المحسنین ”(5) ”خشم خود را فرو می نشانند و از بدی مردم در می گذرند و خداوند دوستدار نیکوکاران است».

افراد خانواده مخصوصا زن و شوهر غالبا بر اثر اشتباهات دیگری خشمگین شده و دست به مقابله به مثل می زنند که معمولا به صورت هایی مثل داد زدن، قهرکردن، و یا حتی زدن ظاهر می شود. که در هر حال فضای خانواده ناآرام می گردد. قرآن کریم می فرماید: اهل تقوی این گونه نیستند بلکه آنان هنگام خشمگین شدن از همسر خویش خشم خود را فرو می برند ”والکاظمین الغیظ” و بالاتر آنکه از خطای او می گذرند ”و العافین عن الناس” و او را می بخشند زیرا فرو بردن خشم به تنهایی کافی نیست چرا که ممکن است کینه و عداوت را از قلب انسان خشمگین ریشه کن نکند لذا ”کظم غیظ ” و فرو بردن خشم را با عفو و بخشش توام می کنند تا قلب خود را شستشو دهند. و عالی تر آنکه در مرحله بعد، با نیکی کردن به او، از جمله جبران کردن بدی همسر با خوبی و یا به روی او نیاوردن و ملامت نکردن ریشه دشمنی را در دل او هم می سوزانند و قلب او را نسبت به خویش مهربان می گرداند و ”والله یحب المحسنین ” که با این کار شایسته دوستی خداوند و معبود خویش را نصیب خود می گردانند.

در آیه دیگری از قرآن کریم به نحو زیباتری به این اصل تربیتی مهم در خانواده اشاره می نماید:

« .... و ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا فان الله غفور رحیم»

« .... اگر عفو کنید و چشم بپوشید و ببخشید (خداوند هم، شما را می بخشد) چرا که خداوند بخشنده و مهربان است”(6)

در این آیه از سه کلمه ”عفو، صفح و غفر ” استفاده شده است که سلسله مراتب بخشش گناه و خطای افراد را بیان می نماید. وقتی کسی خطایی می کند هم استحقاق مجازات دارد و هم استحقاق ملامت.

 ”عفو” گذشت از مجازات است ولی ”صفح ” یک درجه بالاتر است. یعنی نه تنها مجازات نمی کند به روی طرف هم می آورد، اسمش را هم نمی برد و لذا اولیاء الله همیشه مقامی بالاتر از عفو دارند یعنی عفو آنها به صورت صفح است.

”غفر” باز درجه بالاتری است یعنی روی گناه را با رحمت پوشاندن و لذا می گوییم مغفرت الهی ”غفر” کار خداوند متعال است. یعنی نه تنها مجازات نمی کند، به روی بنده اش هم نمی آورد، روپوشی هم می کند یکی از این جهت که نمی گذارد دیگران از آن اطلاع پیدا کنند و دیگر آنکه از رحمت و فضل خود هم چیزی به او اضافه می دهد. (7)

عیب جویی و عیب گویی به راحتی شادکامی و نشاط را از زندگی بیرون نموده و جوی آکنده از دشمنی و کینه را بر خانواده حاکم می نماید

 

 

 

می توان تصور نمود که اجرای این روش تربیتی قرآنی در خانواده، چگونه این نهاد الهی را به کانون محبت و صمیمیت تبدیل می نماید و محفلی می شود برای تربیت و رشد فرزندانی قرآنی.

آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید

 

پی نوشت ها:

1- بهشت خانواده ، ج 1 ، ص 204

2- سوره بقره ، آیه 286

3- سوره اسرا آیه 70

4- خانواده متعادل ص124

5- سوره آل عمران آیه 34

6- سوره تغابن / 14

7- تفسیر قرآن 7، ص 180

 

عاشورا وحدت ولایت...
ما را در سایت عاشورا وحدت ولایت دنبال می کنید

برچسب : نویسنده : 5ashuravelayatb بازدید : 285 تاريخ : جمعه 27 اسفند 1395 ساعت: 23:23